حوزههای کاری · شرکتها
شش پرسش که هر معامله با عنصر ایرانی را نگه میدارد — یا فرو میریزد.
برای شرکتهایی در خارج که شرکا، تأمینکنندگان، مطالبات یا داراییشان در ایران است. آنچه در صفحهٔ اصلی یک سطر است، اینجا مفصل آمده: بر اساس حقوق ایران واقعاً چه چیزی حاکم است، چه مدارکی لازم است، و پرونده در عمل کجا شکست میخورد.
روندها و مراجع در ایران تغییر میکنند؛ پیش از هر قدم وضعیت روز بررسی میشود. بدون مشاوره در حقوق آلمان و بدون ارزیابی تحریمی.
وضعیت شرکتی
پیش از هر مذاکرهای: آیا شرکت موجود است، مال کیست، و چه کسی حق امضا دارد؟
پاسخ کجاست — و کجا نیست حقوق ایران
دامنهٔ اختیار امضا از عنوانِ روی کارت ویزیت پیروی نمیکند. در اساسنامه تعیین شده و از طریق ادارهٔ ثبت شرکتها در روزنامهٔ رسمی منتشر میشود؛ ملاک، آخرین نسخهٔ ثبت و منتشرشده است. امضای بیرون از آن دامنه نقض قرارداد نیست، مسئلهٔ دیگری است با راهحل دیگر — و طرف مقابل این ریسک را میپذیرد که شرکت اصلاً متعهد نشده باشد.
همین تفکیک دربارهٔ سمت سهامداری هم برقرار است. اینکه چه کسی سهامدار شمرده میشود از پروندهٔ ثبتی و نقلوانتقالات ثبتشده درمیآید، نه از خوداظهاری، نه از ورقهٔ سهمی در کشو، و نه از قول شفاهی. در انتقال سهام همچنین تعیینکننده است که آیا شرایط موافقتِ مقرر در اساسنامه رعایت و تغییر ثبت شده است.
بررسی، پیش از امضا
- تهیهٔ پروندهٔ ثبتی و آگهیهای روزنامهٔ رسمی — بهطور کامل، نه فقط آخرین برگی که جلوی شما گذاشتهاند.
- تطبیق اختیار امضا با نام امضاکننده؛ توجه به امضای مشترک و سقف مبلغی.
- بررسی زنجیرهٔ سهامداری: انتقالات ثبتشده، موافقتها، بازداشت یا محدودیت نقلوانتقال سهام.
- احراز اشخاص دخیل و تطبیق با فهرستهای تحریمی؛ نتیجه بهصورت کتبی.
اختلاف شرکا
بهندرت با طرح دعوا شروع میشود. معمولاً از جایی شروع میشود که کسی دیگر اطلاعات نمیدهد.
وضعیت رایج حقوق ایران
یکی از شرکا در خارج زندگی میکند و شرکت در ایران به دست دیگری اداره میشود. دیگر صورتهای مالی نمیآید، دعوت به مجمع نمیآید، سودی تقسیم نمیشود؛ بعدها معلوم میشود مصوباتی گذرانده، سرمایه تغییر کرده یا اموالی منتقل شده است. پس قدم اول هرگز طرح دعوا نیست، بلکه احراز اینکه اصلاً چه اتفاقی افتاده — از پروندهٔ ثبتی، روزنامهٔ رسمی و در صورت امکان از اسناد مالیاتی.
چه چیزی قابل پیگیری است حقوق ایران
ابطال مصوبات مجمع عمومی؛ دعاوی مطالبهٔ اطلاعات و رسیدگی به حسابها؛ دعوا علیه ارکان شرکت به سبب تخلف در مدیریت؛ اختلاف در وقوع و اعتبار انتقال سهام؛ انحلال و تصفیه آنجا که همکاری قطعاً از میان رفته؛ و تأمین خواسته، تا در جریان دادرسی ارزش دیگری از شرکت خارج نشود.
قراردادها
سه پرسش که پیش از محتوا میآیند: چه کسی متعهد میکند، کدام شکل، کدام قانون.
پیش از محتوا حقوق ایران
نخست اختیار: آیا امضا اصلاً شرکت ایرانی را متعهد میکند؟ دوم شکل: برخی معاملات — بهویژه دربارهٔ املاک ثبتشده — اثر کامل خود را تنها با تنظیم سند رسمی و ثبت پیدا میکنند؛ قرارداد عادی در این موارد معتبر است، اما همان چیز نیست. سوم انتخاب قانون: در هر پرونده و به هر میزان قابل اعمال نیست، و بهخودیخود هنوز چیزی دربارهٔ قابلیت اجرا در ایران نمیگوید.
چه چیزی بررسی و تنظیم میشود حقوق ایران
اعتبار و تفسیر بر اساس حقوق ایران؛ وجه التزام و قابلیت مطالبهٔ آن؛ شروط، حق فسخ و انفساخ؛ ضمانتها؛ وثایق و ارزیابی واقعبینانه از ارزش آنها در ایران؛ شرط حل اختلاف و — نکتهای که بیش از همه نادیده میماند — این پرسش که آیا مسیر انتخابشده در پایان به نتیجهای میرسد که در ایران قابل اجراست.
وصول مطالبات
برای بستانکاران ایرانی و خارجی یکسان — و در هر دو جهت با همان پرسش مقدماتی.
پرسش مقدماتی حقوق ایران
پیش از آنکه هزینهای ایجاد شود: آیا مدیون مالِ قابل دستیابی دارد، آیا به نام اوست، و آیا آزاد است؟ استعلامات ثبتی دربارهٔ ملک، حساب، سهام و خودرو پیش از تقدیم دادخواست به این پرسش پاسخ میدهد. تنها پس از آن نوبت انتخاب مسیر است: مطالبهٔ چک با آیین تسریعشدهاش، دعوای معمولی قراردادی، یا — برای اسناد رسمی — اجرا از طریق دفترخانه.
داوری
شرط داوری همان بخشی از قرارداد است که کمتر از همه خوانده میشود و بیش از همه تعیینکننده میشود.
سه نکته که باید از پیش روشن شود حقوق ایران
نخست اعتبار موافقتنامهٔ داوری بر اساس حقوق ایران — شکل، معین بودن، و قابلیت ارجاع موضوع به داوری. دوم: هرجا در سمت ایرانی اموال عمومی یا نهادی دولتی یا وابسته به دولت در میان باشد، ممکن است شرایط موافقت اضافی لازم باشد؛ اگر نباشد، بعدها کل شرط زیر سؤال میرود. سوم اجرا: رأی داوری تنها زمانی ارزشی دارد که روشن باشد کجا و علیه چه چیزی قابل اجراست.
اموال مصادره و توقیفشده
حوزهای که ارزیابی صادقانه در آن از هر قولی باارزشتر است.
چه چیزی قابل روشن شدن است حقوق ایران
نخست توصیف حقوقی: آیا توقیف در جریان رسیدگی کیفری است، اقدام تأمینی است، ملیشدن است، یا مصادره توسط مرجعی خاص؟ پاسخ به این پرسش تعیین میکند که اصلاً چه راههای اعتراضی وجود دارد، چه مهلتهایی در جریان است، و نزد کدام مرجع باید مطرح شود. دوم وضعیت واقعی: در دفتر ثبت چه ثبت شده، امروز چه کسی تصرف دارد، و آیا کار مختومه است یا هنوز باز.
درخواستهای مربوط به پروندهٔ شرکتی
موضوع را کوتاه از طریق ایمیل شرح دهید و بنویسید چه چیزی باید حاصل شود. پاسخ میگیرید که کدام بخش باید بر اساس حقوق ایران حل شود و کدام بخش به متخصص دارای پروانه در همان کشور نیاز دارد. در نخستین پیام لطفاً اسناد محرمانه نفرستید.